مقدمه:

       استقرار نظام مدیریت HSE در وزارت نفت در تاریخ 29/12/80 پس از موافقت مقام محترم وزارت انجام گرفته است. فعالیت های تولید، استخراج، فراورش وتوزیع نفت وگاز و همچنین تولید فرآورده های پتروشیمی تابع قوانین و مقررات گسترده ای در ارتباط با ایمنی و بهداشت است و تمامی شرکت های فعال دراین زمینه ها یک استراتژی معین ایمنی و بهداشتی دارند تا بر اساس آن الزامات قانونی و عملیاتی خود را تأمین نمایند که نظام مدیریت ایمنی (sms) هسته مرکزی این استراتژی می باشد.

اگر چه درسطح اجرایی تفاوت های بارزی بین موضوعات ایمنی و زیست محیطی وجود دارد، ولی استانداردهای مدیریت ایمنی و محیط زیست در حال همگرایی وحرکت به سمت مدل ارائه شده برای استاندارد (ISO 9000) یا همان نظام مدیریت ایمنی می باشند. اقدامات مربوط به بهداشت، ایمنی و محیط زیست در سطح اجرایی همیشه از یک هماهنگی برخوردار نمی باشند. به هرحال باملاحظه همزمان موضوعات بهداشت، ایمنی و محیط زیست یک چهارچوب فراهم خواهد شد تا ضمن برقراری تعادل فنی و اقتصادی بین این موضوعات، بتوان مشکلات مربوط به آنها را برطرف نمود. 

عناصرکلیدی مدل نظام مدیریت: 

1.      رهبری و تعهد (اعتقاد):

     مدیر ارشد شرکت بایستی با رهبری فعالیت ها و ایجاد اعتقاد عملی و قوی در سازمان اطمینان حاصل نماید که این اعتقاد تبدیل به منابع مورد نیاز برای توسعه، عملکرد و حفظ نظام مدیریت HSE و دستیابی به اصول سیاست و اهداف استراتژیک آن خواهد شد.

2.      خط مشی و اهداف استراتژیک:

     مدیریت ارشد شرکت بایستی خط مشی ها و اهداف استراتژیک را تعیین و مستند نموده و اطمینان حاصل کند که آنها با اهداف و خط مشی تعیین شده از سوی شرکت مادر سازگار       می باشد، مرتبط با فعالیت ها، محصولات و خدمات قابل ارائه توسط شرکت بوده و همچنین تأثیرات آنها بر HSE نیز مد نظر قرار گرفته، با سایر خط مشی های جاری در شرکت سازگار  می باشند و در دسترس عموم قرار گیرد.

3.      سازمان، منابع و مستند سازی:

     اجرا موفقیت آمیز موضوعات HSE به عنوان یک مسئولیت در طول سازمان مطرح بوده و این موفقیت نیازمند مشارکت فعال تمامی سطوح سرپرستی و مدیریت می باشد که بایستی هنگام طرح ساختار سازمانی و چگونگی تخصیص منابع مد نظر قرار داد.

4.      ارزیابی و مدیریت ریسک:

     شرکت بایستی نسبت به برقراری روش های اجرایی برای تعیین نظام دار عوامل بالقوه   آسیب رسان و تأثیرات آن که ناشی از فعالیت هایش ومواد مصرفی اش می شود اقدام نماید. دامنه شمول این بررسی از آغاز تا انتهای فرایند یعنی تا مرحله دفع خروجی های آن می باشد.

5.      طرح ریزی:

     شرکت بایستی در برنامه کلان کاری، برنامه ریزی های لازم برای دستیابی به اهداف و اقدامات مربوط به اجرا HSE را مد نظر قرار دهد که این برنامه ها بایستی در برگیرنده: شرح روشنی از اهداف، تعیین منابع مورد نیاز، برنامه زمانبندی استقرار و برنامه هایی که برای ایجاد انگیزه و تشویق کارکنان در مسیر ایجاد فرهنگ مناسب HSE قرار است انجام گیرد، باشد.

6.      اجرا و بازبینی:

     در بخش فعالیت ها و وظایف، در سطح مدیریت ارشد، توسعه اهداف استراتژیک و طرح ریزی فعالیت های سطوح بالای سازمان با توجه خاص به خط مشی HSE می باشد. در سطوح مدیریت و سرپرستی، تهیه دستورالعمل های مکتوب مربوط به فعالیت ها است و در سطوح اجرایی، دستورالعمل های مکتوب در خصوص چگونگی انجام وظایف که به طور طبیعی شکل  دستورالعمل های کاری به خود می گیرد، صادر خواهد شد.

7.      ممیزی و بررسی مجدد:

     شرکت باید نسبت به برقراری روش های اجرایی ممیزی هایی که به عنوان بخشی از کنترل فعالیت ها معمول می باشد، اقدام نماید تا بدین ترتیب تعیین نماید که؛ آیا عناصر و فعالیتها بر طبق برنامه طرح ریزی شده برای نظام مدیریت HSE پیش می روند و به طور مؤثر استقرار می یابند و یا فعالیتهای مؤثر نظام مدیریت بر تأمین خط مشی، اهداف و معیار اجرایی HSE شرکت شامل چه مواردی هستند. همچنین شناسایی نواحی بهبود که می تواند منجر به پیشرفت نظام مدیریت HSE شود به درستی انجام می گیرد.